محمد حسن خان اعتماد السلطنه
679
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اينسال جزيرهء مادر در افريقا بواسطهء پرتوغاليها منكشف گرديد . ( عثمانى ) - بناى عمارت ادرنه به امر سلطان محمّد اوّل سلطان عثمانى . [ سنهء 821 هجرى - سنهء 1418 مسيحى ] آسيا - موكب ميرزا شاهرخ كه از قندهار به كنار هيرمند آمده بود در دويّم ماه محرّم به مقرّ سلطنت خود يعنى دار السّلطنهء هرات ورود نمود و در اوايل ربيع الاوّل اينسال به عرض اين پادشاه رسانيدند كه ميرزا سعد وقاص كه قم را گذاشته پيش امير قرايوسف تركمان رفته بود درگذشته است . هم در اينسال شاهان حكمران بدخشان قصد عصيان و خيال استقلال نمود ميرزا شاهرخ چند نفر سركرده را با عساكر بيشمار به سردارى سيورغتمش ميرزا مأمور تنبيه و تدمير شاهان نمود ، امّا بعد از حركت اين قشون بدخشانيان خود را مرد ميدان مقاومت لشكر ميرزا شاهرخ نديده خواجه تاج الدّين حسن عطّار از جانب حكمران بدخشان به دربار ميرزا شاهرخ آمده عرض اطاعت و انقياد كرد ، اين پادشاه از خلاف شاهان درگذشته باز حكمرانى بدخشان را خاصّ او نمود . نيز در ماه رجب اينسال ميرزا قيدو حقوق تربيت ميرزا شاهرخ را نابوده انگاشته با جمعى از اهل فتنه نيمشبى راه قندهار را در پيش گرفت لهذا ميرزا بايسنقر با جمعيّتى او را تعاقب نموده در قريه سبزار ميرزا قيدو را گرفته مقيّدا به حضور ميرزا شاهرخ آورد و حسب الحكم در قلعهء اختيار الدّين محبوس شد . دادن ميرزا شاهرخ حكومت قندهار و كابل و غزنين را به ميرزا سيورغتمش . توجّه ميرزا شاهرخ در اوايل شعبان اينسال به زيارت مرقد منوّر حضرت امام ثامن علّى بن موسى الرّضا عليه آلاف التحية و الثناء و آويختن قنديلى طلا كه يكهزار مثقال طلاى خالص بود از سقف گنبد مطهّر آنحضرت بر سبيل نذر و بذل صدقات وافر اين پادشاه بر مجاورين مشهد مقدّس . وفات ابو العبّاس نقشبندى . فوت سيّد برهان الدّين خاوند شاه . [ سنهء 822 هجرى - سنهء 1419 مسيحى ] آسيا - مراجعت سفير ميرزا شاهرخ كه به مملكت ختا رفته بود به دربار اين